Ca mới nhất vừa được Bệnh viện (BV) Chợ Rẫy tiếp nhận cứu chữa là một thiếu nữ 17 tuổi bị u tim hiếm gặp. Cô gái vào viện vì khối u bất thường ở đùi trái.

Đang ngủ vỡ động mạch

Bệnh nhân đã được phẫu thuật cắt bỏ u xương đùi trái, giải phẫu bệnh cho thấy đó là sarcoma (một loại ung thư bắt đầu trong các mô như xương hoặc cơ) cơ trơn biệt hóa kém. Tuy nhiên sau đó, bệnh nhân có những đợt mệt và khó thở, siêu âm tim phát hiện u ác tính nguyên phát tại tim. Các bác sĩ (BS) đã tiến hành phẫu thuật theo phương pháp ghép tim tự thân có cải tiến, tái tạo nhĩ trái bằng màng tim nhân tạo. Bệnh nhân được rút nội khí quản sau 8 giờ hậu phẫu. Hiện sức khỏe bệnh nhân đã ổn định, tự sinh hoạt được bình thường và sẽ xuất viện trong vài ngày tới.

BS chuyên khoa II Nguyễn Thái An, Trưởng Khoa Hồi sức – Phẫu thuật tim BV Chợ Rẫy, cho biết u tim là loại u hiếm gặp. Trong đó, u tim ác tính chiếm tỉ lệ rất nhỏ.

Bệnh nhân L.M.H (ở Tiền Giang) bị vỡ quai động mạch chủ được Bệnh viện Chợ Rẫy (TP HCM) cứu kịp

Một trường hợp khác được cứu kịp thời là anh L.M.H (24 tuổi, ở Tiền Giang), bị vỡ quai động mạch chủ sau một buổi tiệc với bạn bè. Đang ngủ gần sáng, anh H. cảm thấy mệt, khó thở, tức ngực nên đã cố ra khỏi phòng cầu cứu. Được người nhà đưa đi cấp cứu tại địa phương, sau đó chuyển lên TP HCM. Tại BV Chợ Rẫy, các BS xác định anh H. bị vỡ đoạn quai động mạch chủ và khẩn cấp phẫu thuật cứu anh qua cửa tử.

Theo BS Thái An, bệnh nhân H. có bệnh nền là một dị tật bẩm sinh hẹp đoạn eo động mạch chủ. Sau đoạn động mạch bị hẹp, mạch máu bị phình to và căng mỏng dẫn đến cao huyết áp. Do không phát hiện triệu chứng nên bệnh nhân cũng không rõ bệnh tình của mình. Khi gặp những yếu tố thúc đẩy làm huyết áp tăng lên, cụ thể ở trường hợp này là các chất kích thích rượu, bia sau bữa tiệc, đã làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp, mạch máu của bệnh nhân vốn đã yếu nên bị vỡ khiến bệnh nhân bị khó thở, tức ngực.

Ca bệnh thế kỷ

Ca bệnh hiếm xuất hiện cách đây 137 năm vừa được BV Nhân Dân 115 (TP HCM) tiếp nhận cứu chữa là một nam bệnh nhân 57 tuổi bị “tổn thương Dieulafoy”. Bệnh nhân đi cầu ra máu ồ ạt, được BV tuyến dưới chuyển lên trong tình trạng mất máu cấp nặng, mạch nhanh, huyết áp tụt.

Tiến hành nội soi đã phát hiện vùng manh tràng (vùng tiếp giáp giữa ruột non và ruột già) có một tổn thương lộ mạch máu hay còn gọi là “tổn thương Dieulafoy”, các BS đã sử dụng phương pháp kẹp clip cầm máu thành công.

Theo BS chuyên khoa II Đinh Thu Oanh, Trưởng Đơn vị Nội soi BV Nhân Dân 115, “tổn thương Dieulafoy” là một bệnh lý tương đối hiếm gặp, lần đầu tiên được báo cáo bởi Gallard vào năm 1884, sau đó được mô tả chính xác hơn bởi BS phẫu thuật người Pháp Georges Dieulafoy nên đã được mang tên ông.

“Tổn thương Dieulafoy” gây ra khoảng 1,5% trường hợp xuất huyết đường tiêu hóa trên cấp tính, 70% các tổn thương xảy ra ở dạ dày. Các vị trí tổn thương thường gặp khác bao gồm tá tràng (15%), thực quản (8%). Tổn thương này thường gặp ở nam giới nhiều hơn nữ (tỉ lệ 2:1), có thể gặp ở bất kỳ lứa tuổi nào nhưng có khuynh hướng thường gặp ở người lớn tuổi, người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, suy thận mạn, sử dụng thuốc kháng viêm giảm đau không steroid (NSAID), thuốc kháng đông.

Tổn thương thường kín đáo, khó phát hiện. Nội soi tiêu hóa có thể phát hiện 70% các trường hợp, 30% còn lại không phát hiện được do chảy máu ngắt quãng và tổn thương có kích thước nhỏ. Bệnh xảy ra không có dấu hiệu báo trước, người bệnh đột ngột xuất hiện triệu chứng ói ra máu, tiêu phân đen hoặc tiêu ra máu, mạch nhanh, huyết áp tụt. “Mặc dù chúng ta đã biết về giải phẫu bệnh và sinh lý bệnh của “tổn thương Dieulafoy” nhưng nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa được hiểu rõ nên vẫn chưa có biện pháp dự phòng” – BS Oanh thông tin.

Những người ở độ tuổi thanh niên nếu phát hiện bị cao huyết áp thì nên đến BV để khám, điều trị. Nếu xác định bị cao huyết áp, người bệnh cần điều chỉnh cách ăn uống, sinh hoạt cho phù hợp để tránh các biến chứng nguy hiểm” – BS Thái An khuyến cáo.

TS-BS Đoàn Tiến Mỹ, Trưởng Khoa Gan – Mật – Tụy BV Chợ Rẫy, cùng đồng sự vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật bóc tách khối u đầu – thân tụy có kích thước lớn kỷ lục cho nữ bệnh nhân B.T.T.X.T (36 tuổi, ngụ TP HCM). Cách đây khoảng một năm, chị T. phát hiện vùng bụng phải to dần nhưng ấn không đau, không sốt, kèm tăng cân nên nghĩ mình mập. Tuy nhiên, chân phải của bệnh nhân có từng đợt sưng phù, đau kéo dài khoảng 2-3 ngày sau đó tự xẹp.

Qua kiểm tra, các BS phát hiện khối u đầu – thân tụy khổng lồ chèn ép tĩnh mạch chủ dưới. Chị T. được chỉ định phẫu thuật, các BS đã bóc tách thành công khối u có kích thước 20 cm, nặng 2,2 kg.

Bài và ảnh: NGUYỄN THẠNH